پروكوپيوس ( مترجم : محمد سعيدى )

11

جنگهاى ايران و روم ( فارسى )

دولت روم در آن دوره و مؤلف تا بعد از فوت ژوستينين جرأت نميكرد آن را انتشار دهد . كتاب سوم او موسوم به « ساختمانها » درست نقطهء مقابل كتاب « تاريخ محرمانه » اوست به اين معنى كه مؤلف در اين كتاب كوشيده است با عباراتى تملق‌آميز و پرتكلف از ژوستينين تمجيد نمايد و خود را مورد توجه و عنايت او قرار دهد . موضوع اين كتاب شرح ابنيه و عماراتيست كه ژوستينين در نقاط مختلف امپراطورى بنا نموده و پروكوپيوس هنگام توصيف هر يك از آن‌ها موقعى به دست آورده است تا با ستايش و تمجيد بىاندازه مقام امپراطور را به آسمان برساند . اين كتاب با وجود انتقادات ادبى كه بر آن وارد است ، بواسطهء اطلاعات جامعى كه دربارهء اوضاع داخلى و ادارى امپراطورى روم دارد يكى از مهمترين مآخذ تحقيقى آن دوره به شمار مىرود . سبك نگارش « پروكوپيوس » بسيار روان و ساده است و همه جا كوشيده است حقايق را با عباراتى واضح و بىتكلف بيان نمايد ، مخصوصا حوادث و وقايع را آنچنان كه اتفاق افتاده و خود به چشم ديده است با كمال بيطرفى و بىغرضى ضبط كرده و هيچگونه تعصبى به كار نبرده است . اينك از كتاب « تاريخ جنگها » دو قسمت آن‌كه مربوط به تاريخ ايران است و وقايع دورهء سلطنت انوشيروان و زد و خوردهاى اين پادشاه بزرگ را با روم ضبط مىنمايد ، بواسطهء اهميتى كه براى تاريخ ايران دارد ترجمه و منتشر مىشود تا اين سند مهم تاريخى در دسترس استفادهء پژوهندگان فارسى زبان قرار گيرد . م . سعيدى